Znaki na wyrobach srebrnych i platerowanych

Ze względu na różnorodność i zmienność niegdysiejszych przepisów dotyczących znakowania wyrobów ze srebra i plateru, do pełnego ich rozszyfrowania potrzeba nam nieco informacji.

Wyroby srebrne oznaczano nazwiskiem rzemieślnika, bądź jego inicjałami. Aby uniknąć pomyłek, w związku z powtarzalnością liter, inicjały umieszczano często w polach – prostokątnych, owalnych, w kołach etc. Niekiedy dodawano też tzw. gmerk, czyli znak firmowy warsztatu. Obok umieszczano znak próby, który wyrażał stopę procentową srebra zawartego w przedmiocie. Była ona najczęściej z góry określona odpowiednimi przepisami – w systemie łutowym częste było srebro 12-łutowe; w rosyjskim – srebro o próbie 84; a pruskim – powszechna próba 800. W Polsce po I wojnie św. przyjął się system tzw. trójkowy, o numerach 1-3. Obok próby często znajdujemy znak probierni państwowej, czasem także datę.

Wyroby platerowane oznaczane były znakiem towarowym firmy, w której zostały wyprodukowane. Ponieważ znaki te podlegały zmianom w czasie, dziś stanowią element datujący. Niekiedy w ich pobliżu pojawia się miejsce i data produkcji, a także oznaczenie materiału, z którego wyprodukowano przedmiot, czasem też grubość srebrnej powłoki. Nie sygnowano jednak wyrobów platerowanych próbą srebra, ani znakiem probierni.

Poniżej zestawienie punc często stosowanych na wyrobach platerowanych wytwórców warszawskich.

ALPACCA – dla oznaczenia przedmiotu wykonanego ze stopu metalu imitującego srebro
BM – dla oznaczenia przedmiotu wykonanego z tzw. białego metalu
D – podwójne srebrzenie
GALW – dla oznaczenia przedmiotu galwanizowanego srebrem
M – dla oznaczenia przedmiotu wykonanego z mosiądzu
METAL – oznaczenie wprowadzone w 1920 r. przez Główny Urząd Probierczy w Warszawie na oznaczenie wyrobów z metali nieszlachetnych posiadających szlachetną powłokę
MET – j.w. forma wprowadzona w 1932 r.
N – dla oznaczenia przedmiotu wykonanego z tzw. nowego srebra, stopu miedzi z cynkiem i niklem
orzeł dwugłowy – godło Cesarstwa Rosyjskiego, znak stosowany przez wytwórców odznaczonych najwyższymi odznaczeniami Rosji
QUALITE, QTE (I albo II) – oznacza jakość wyrobu (I, II)
PLATER – dla oznaczenia przedmiotu platerowanego
SOLDE – przedmiot wyprzedażowy
VERIT – dla przedmiotu wykonanego ze stopu używanego przez spółkę Norblin, B-cia Buch i T. Werner
Z – złocenie powierzchni

stosowane zapisy liczbowe
20, 40, 60, 90 – określenie grubości srebrnej powłoki pokrywającej przedmiot
1/0 – dla wyrobów pokrytych warstwą srebra 1 gram na 1 dcm2
0 – dla wyrobów srebrzonych podwójnie
0/X – dla wyrobów oksydowanych

KW

Na podstawie:
Joanna Paprocka-Gajek, Platery warszawskie w latach 1822-1914, Warszawa 2010
Michał Gradowski, Dawne złotnictwo, Warszawa 1984
Srebra warszawskie 1851-1939, Warszawa 1997

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s