Wycieczka do Głowna

W latach 20. XX w. we wsi Osiny k. Głowna (dziś to dzielnica tego miasta) powstała filia zakładów „Norblin, B-cia Buch i T. Werner” S.A. W okresie szczytowym zatrudniała ok. 1000 pracowników, zajmowała się produkcją wyrobów z metali kolorowych (miedzi i mosiądzu) dla potrzeb cywilnych i wojskowych (m.in. łuski do karabinów Mausera). Obok potężnej  fabryki wyrosło osiedle małych domków pracowników zakładów. Na sąsiadującym terenie, który zakupiła firma została wybudowana kaplica. Spółka ufundowała także dom kultury, który pełni swoją funkcję do dziś. 26 maja br. zwiedzaliśmy Głowno zaproszeni przez dwóch lokalnych miłośników historii z Towarzystwa Przyjaciół Miasta Głowna – pana Jacka P. i Krzysztofa L. To była niezwykle interesująca wycieczka…

Krótka historia zakładów firmy „Norblin, B-cia Buch i T. Werner” w Głownie na podstawie artykułu Tomasza Romanowicza.

Już w pocz. XIX w. istniała tu walcownia i odlewnia miedzi należąca zapewne do rodziny Czarneckich. W 1882 r. powstał zakład Towarzystwa „Prewes”, a po pożarze odbudowała i rozbudowała go rosyjska spółka „Kolczugin i S-ka” zatrudniająca do 400 osób. W 1920 r. właścicielem przedsiębiorstwa był p. Brabander, który prawdopodobnie odsprzedał pomiędzy 1921-1922 r. zakład spółce „Norblin, B-cia Buch i T. Werner” (łącznie spółka zakupiła 200 ha).  W latach 1923-24 wybudowano bocznicę kolejową połączoną ze stacją w Głownia, w 1925 r. ruszyła praca w fabryce. Produkowano tu m.in. duże i ciężkie blachy paleniskowe dla kolei (największa w Polsce walcownia miedzi i mosiądzu z elektrownią o mocy 2500 kw.) oraz karabinowe łuski systemu Mausera. Tu też m.in. wyprodukowano blachę do ozdobnej trumny marszałka J. Piłsudskiego. W sąsiedztwie fabryki powstała dzielnica małych domków pracowników fabryki. Wybudowano także kaplicę – późniejszy kościół Św. Barbary. Dzieci robotnicze uczęszczały do szkoły powszechnej zbudowanej w 1937, a pod koniec lat 30. spółka wybudowała funkcjonujący do dziś Dom Kultury. Po wybuchu II wojny św. administracja niemiecka obrabowała przedsiębiorstwo z surowców i maszyn, a następnie zakład przejęły przedsiębiorstwa – najpier Krup Reperatur Werk i Głowno, potem Bochumer Verein. Zatrudniona kadra kierownicza składała się w 95% z Francuzów i Belgów. Zakłady prowadziły produkcję i naprawę taboru kolejowego oraz wozów bojowych. Po zakończeniu II wojny św. majątek spółki Norblin, B-cia Buch i T. Werner znacjonalizowano. Po przejściowym okresie, gdy profil produkcji był skoncentrowany na naprawie taboru kolejowego, ulokowano tu Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne nr 3 w Głownie.

Tu zdjęcie zakładów z XX-lecia międzywojennego -> zobacz

Zdjęcia Krzysztofa Wittelsa i Pawła Wittelsa wykonane 26.05.2012 r. Na zdjęciach: widoki fabryki, przyfabryczny staw, ulica im. Ludwika Norblina, fragment przyzakładowych torów kolejowych, kaplica (obecnie kościół Św. Barbary), dom kultury w Głownie, panowie: Jacek P. i Krzysztof L. z Towarzystwa Przyjaciół Miasta Głowna.

Reklamy

One thought on “Wycieczka do Głowna

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s